PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO
SZKOŁA BRANŻOWA I STOPNIA
ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA 

I. Dokumenty będące podstawą ustalenia wymagań programowych
Wymagania edukacyjne z języka polskiego ustalone zostały na podstawie: 
- Statutu Gminnego Zespołu Szkół w Dobiegniewie – Rozdział VII,
- Podstawy programowej przedmiotu język polski dla IV etapu edukacyjnego (zgodnej z Rozporządzeniem MEN z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół wraz ze zmianami z 30 maja 2014 roku).

II. Obszary aktywności uczniów podlegające ocenianiu.
1. Wszystkie formy sprawdzające większy zakres materiału, czyli prace klasowe, sprawdziany, wypracowania i kartkówki oceniane są według skali procentowej:

Lp.	ocena	procent udziału punktów	
1.	niedostateczny	0- 34%	
2.	dopuszczający	35–49%	
3.	dostateczny	50-69%	
4.	dobry	70-89%	
5.	bardzo dobry	90-97%	
6.	celujący	98-100%	

2. Wszystkie prace pisemne sprawdzające są zapowiedziane z co najmniej tygodniowym wyprzedzeniem. Nauczyciel wówczas określa też ich zakres i formę. Przy oddawaniu prac sprawdzonych nauczyciel omawia je.
3. Obszary aktywności uczniów podlegające ocenianiu na lekcjach języka polskiego:
1) wypracowanie 
♦ Jest to dłuższa wypowiedź pisemna oceniana według modelu:

lp.	kryterium	liczba
punktów	
1	zgodność z tematem	0 - 2	
2	wnikliwość omówienia tematu	0 - 2	
3	trafny dobór przykładów literackich, filmowych, itd.	0 - 2	
4	poziom argumentacji	0 - 2	
5	oryginalność ujęcia tematu	0 - 2	
6	operowanie wiedzą teoretycznoliteracką	0 - 3	
7	związek wniosków i uogólnień z resztą wypowiedzi	0 - 2	
8	poprawność kompozycyjna	0 - 1	
9	spójność i logika wywodu	0 – 2	
10	poprawność językowa (gramatyczna, leksykalna, frazeologiczna, składniowa)	0 - 3	
11	urozmaicenie słownictwa	0 - 2	
12	dostosowanie stylu do formy wypowiedzi	0 - 2	
13	poprawność ortograficzna i interpunkcyjna	0 - 2	
14	zastosowanie wzorca narzuconej formy	0 - 1	
15	estetyka	0 - 2	

♦ Jeżeli uczeń wykaże się wyjątkową oryginalnością, zaprezentuje wiadomości wykraczające poza program klasy mu właściwej i otrzyma minimum 27 punktów otrzymuje ocenę celującą.

2) sprawdzian wiadomości 
♦ Forma testu składającego się z zadań różnego typu: zamkniętych, otwartych, ograniczonego wyboru.
♦ Zadania formułowane są na bazie omówionego na lekcjach materiału, którego zakres wyznacza nauczyciel na minimum tydzień przed odbyciem się testu,
♦ Ilość zadań oraz ich punktacja są ustalane każdorazowo przez nauczyciela,
♦ Sprawdzian może obejmować większy zakres materiału, może też sprawdzać wiadomości i umiejętności z 10 ostatnich tematów

3) kartkówka
♦ Jest formą bieżącego sprawdzania wiedzy i umiejętności uczniów i nie jest przez nauczyciela zapowiadana,
♦ Obejmuje materiał omówiony na lekcjach podczas trzech ostatnich tematów lekcyjnych,
♦ Polecenia konstruowane są i oceniane według tych samych zasad co test sprawdzający wiadomości i umiejętności

4) zadanie domowe
♦ Jest formą sprawdzania przygotowania się ucznia i jego pracy na bieżąco – zadawane z lekcji na lekcję, chyba że przyjmuje inną formę i czas na jego wykonanie jest wydłużony
♦ Nauczyciel sprawdza poprawność wykonania poleceń i ocenia pracę dostosowując ocenę do poziomów wymagań na poszczególne oceny.

5) referat
♦ Nauczyciel przy ocenie bierze pod uwagę przede wszystkim zawartość merytoryczną oraz sposób prezentacji wiadomości samodzielnie zdobytych
♦ Każdy uczeń może skorzystać z tej formy aktywności na własne życzenie, gdyż nie jest ona przymusowa – nauczyciel wybiera osobę przygotowującą referat spośród ochotników
♦ Każdy referat jest przed przedstawieniem na forum klasy konsultowany z nauczycielem w celu uzupełnienia wiadomości i ich weryfikacji
♦ Referaty podlegają ocenie według kryteriów opisanych przy odpowiedzi ustnej.

6) odpowiedź ustna
♦ Uczeń pytany jest z zagadnień dotyczących trzech ostatnich tematów
♦ Uczeń otrzymuje na ogół trzy pytania (ich charakter zależy od tematów lekcyjnych, których dotyczą)
♦ Ocena jest jawna, omówiona i uzasadniona przez nauczyciela na forum klasy
♦ Nauczyciel ustala ocenę zgodnie z poziomem wymagań spełnionych przez ucznia przy odpowiedzi
♦ Uczeń otrzymuje ocenę dopuszczającą, jeżeli:
- popełnia w mówieniu różnego typu błędy (fleksyjne, składniowe, leksykalne, frazeologiczne), ale jego wypowiedź jest komunikatywna,
- posługuje się ubogim słownictwem,
- podejmuje próbę rozmowy, rozumie pytanie, ale jego odpowiedź odbiega od niego,
- przy pomocy nauczyciela formułuje najważniejsze wnioski,
- odtwarza najistotniejsze sądy i opinie,
- zamiast argumentować opowiada,
- popełnia drugorzędne błędy rzeczowe.
♦ Uczeń otrzymuje ocenę dostateczną, jeżeli:
- popełnia nieliczne błędy w mówieniu,
- jego słownictwo jest wystarczające,
- rozumie pytanie, w swojej odpowiedzi nawiązuje do niego,
- próbuje uczestniczyć w rozmowie oraz bronić swojego stanowiska,
- odtwarza znane sądy i opinie,
- omawia temat dość powierzchownie, unika streszczania, próbuje analizować i wyciągać wnioski,
- wykorzystuje najważniejsze konteksty,
- próbuje porządkować wypowiedź.
♦ Uczeń otrzymuje ocenę dobrą, jeżeli:
- przestrzega zasad poprawnego mówienia, unika powtórzeń,
- jego styl jest komunikatywny, a słownictwo wystarczające,
- właściwie posługuje się terminologią,
- rozumie pytania, formułuje na ogół poprawne merytorycznie wypowiedzi,
- uczestniczy w rozmowie, próbuje bronić swojego stanowiska,
- zna i rozumie omawiany materiał,
- realizuje temat – nie streszcza a analizuje,
- na ogół poprawnie rozpoznaje i interpretuje wartości,
- poprawnie wykorzystuje podstawowe konteksty,
- odtwarza sądy i opinie innych, próbuje formułować własne,
- potrafi wyciągać wnioski,
- określa własne stanowisko,
- jego wypowiedź jest uporządkowana, spójna i logiczna.
♦ Uczeń otrzymuje ocenę bardzo dobrą, jeżeli:
- przestrzega zasad poprawnego mówienia, dba o dykcję i intonację,
- jego styl jest stosowny, a słownictwo bogate,
- potrafi posługiwać się odpowiednią terminologią i pojęciami,
- formułuje poprawne merytorycznie odpowiedzi, swobodnie rozmawia, broni swojego stanowiska, 
- zna i rozumie omawiany materiał,
- poprawnie interpretuje poznany materiał,
- potrafi właściwie argumentować,
- wykorzystuje różnorodne konteksty,
- nie tylko odtwarza sądy i opinie, ale przede wszystkim formułuje własne,
- wyciąga wnioski, uogólnia, podsumowuje i porównuje,
- wykorzystuje materiały pomocnicze,
- poprawnie komponuje logiczną i spójną wypowiedź
♦ Uczeń otrzymuje ocenę celującą, jeżeli:
- przestrzega zasad poprawnego mówienia, dba o dykcję i intonację,
- jego słownictwo jest bogate i piękne, stosuje właściwą terminologię i pojęcia,
- jego styl jest stosowny i nacechowany (np. retoryczny, naukowy),
- stosuje odpowiednie dla wypowiedzi ustnej środki językowe i retoryczne, przestrzega zasad etyki językowej,
- formułuje wypowiedź o charakterze polemicznym, potrafi perswadować i bronić tezy,
- bardzo dobrze zna i rozumie omawiany materiał,
- jest aktywnym uczestnikiem rozmowy, swobodnie udziela odpowiedzi, broni swojego stanowiska,
- selekcjonuje i właściwie interpretuje materiał,
- wykorzystuje bogate konteksty z różnych dziedzin nauki i sztuki,
- formułuje i rozwiązuje problemy badawcze,
- potrafi argumentować i hierarchizować argumenty,
- formułuje własne sądy, wartościuje, samodzielnie wyciąga wnioski,
- wykorzystuje dostępne materiały – reprodukcje, plansze,
- poprawnie konstruuje logiczną i spójną wypowiedź.

7) aktywność
♦ Ocenie podlega wszelka pozytywna aktywność ucznia na lekcji.
♦ Uczeń, który często zgłasza się, udziela chętnie odpowiedzi, aktywnie pracuje nad poleceniami podczas kilku lekcji z rzędu (powyżej pięciu) otrzymuje plusa, trzy plusy sumują się w ocenę bardzo dobrą.
♦ Plusy odnotowuje nauczyciel w prowadzonym przez siebie notatniku, a oceny w dzienniku.
♦ Odpowiedzi niewłaściwe uczniów aktywnych nie są w żaden sposób karane.
♦ Brak jakiejkolwiek pracy ucznia na lekcji, pomimo kontroli i zwracania uwagi przez nauczyciela oraz nie wykonanie żadnego ćwiczenia i zadania może skutkować oceną niedostateczną wpisaną na danej lekcji do dziennika.

8) aktywność pozalekcyjna
♦ Ocenie podlega aktywność na forum ogólnoszkolnym, która w mniejszym lub większym stopniu wiąże się z przedmiotem. 
♦ Zakres aktywności musi dotyczyć jakiegokolwiek aspektu sztuki, być aktywnością typowo artystyczną (udział w przedstawieniach szkolnych, udział w uroczystościach, gazetki tematyczne, publiczne wystąpienia, prezentacje, itp.).
♦ Ocena ma charakter uznaniowy ze strony nauczyciela.
♦ O zasadności wystawienia oceny z tej formy na prośbę ucznia decyduje nauczyciel po rozmowie z zainteresowanymi stronami (uczeń oraz np. wychowawca klasy, rodzic, inny nauczyciel).
♦ Uczniowie w zależności od zaangażowania, wkładu pracy i jej efektów otrzymują ocenę bardzo dobrą lub celującą.

9) praca w grupie, praca w parach
♦ Zasady pracy każdorazowo oraz wystawiania ocen ustala nauczyciel przed wykonaniem zadania.
♦ Ocenie podlega najczęściej osoba referująca efekty działań grupy (wybrana przez jej członków lub wskazana przez nauczyciela).
♦ W niektórych przypadkach ocenie podlega cała grupa, np. gdy praca oparta jest na rywalizacji grup.
♦ Nauczyciel informuje o ocenie całą klasę i ocenę tę uzasadnia.

10) recytacja
♦ uczniowie prezentują recytację w terminie ustalonym z nauczycielem, w drugim semestrze 
♦ doboru tekstu lub jego fragmentu dokonuje samodzielnie uczeń spośród tekstów znajdujących się w materiale danej klasy, przy czym wybór podlega wcześniejszej konsultacji z nauczycielem
♦ recytacja oceniana jest w następujący sposób:
•  ocena celująca - prezentacja bezbłędna i zawierająca emocjonalną interpretację
• ocenę bardzo dobra - bezbłędnie przedstawiony tekst, zarówno pod względem językowym, jak i wyuczonej treści
• ocena dobra – recytacja zawierająca dwa - trzy nieznaczne błędy, będące pomyłkami w zapamiętaniu tekstu lub uchybieniami językowymi (przestawienia sylab, niewyraźna bądź niepoprawna wymowa,
• ocena dostateczna – pojawiają się liczne błędy, ale tekst jest wypowiedziany samodzielnie, bez podpowiedzi
• ocena dopuszczająca - otrzymuje ją uczeń, który poradził sobie z tekstem przy licznych podpowiedziach ze strony nauczyciela i popełnił znaczną liczbę błędów
• ocena niedostateczna - odpowiada sytuacji, gdy uczeń zrezygnuje z recytacji lub gdy przy podjęciu próby nie poradzi sobie z tekstem, mimo licznych podpowiedzi ze strony nauczyciela.

11) zeszyt
♦ Nauczyciel nie sprawdza zeszytów obowiązkowo, chyba że zaistnieje sytuacja, która będzie wskazywała na fakt, iż uczniowie/uczeń nie prowadzą go systematycznie.
♦ Przy ocenie zeszytu przedmiotowego uwzględnia się: kompletność, systematyczność i czytelność prowadzenia notatek, estetykę zeszytu.
♦ Nauczyciel może dokonać kontroli zeszytu przedmiotowego ucznia w każdym czasie, stwierdzone rażące braki w zeszycie skutkują oceną niedostateczną z wpisem do dziennika.

12) inne formy
♦ W zależności od potrzeby oraz możliwości i specyfiki zespołu klasowego.

4. Kontrakt z uczniem
1)	Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z Przedmiotowymi Zasadami Oceniania, z którymi zostaje zapoznany na pierwszych lekcjach roku szkolnego.
2)	Każdy uczeń jest zobowiązany do posiadania i systematycznego prowadzenia zeszytu przedmiotowego oraz do posiadania i przynoszenia na lekcje podręczników oraz ćwiczeń określonych przez nauczyciela.
3)	Każda ocena wystawiona przez nauczyciela jest jawna i uzasadniona.
4)	Każdej ocenie powinien towarzyszyć komentarz wskazujący mocne i słabe strony pracy ucznia.
5)	Prace klasowe, dłuższe sprawdziany i testy są obowiązkowe.
6)	Prace klasowe, dłuższe sprawdziany i testy zapowiada nauczyciel z przynajmniej tygodniowym wyprzedzeniem i odnotowuje ten fakt w dzienniku lekcyjnym. 
7)	Jeżeli uczeń opuścił pracą klasową, test lub sprawdzian z powodu usprawiedliwionej nieobecności powinien napisać ją w ciągu dwóch tygodni od dnia powrotu do szkoły – jeśli nie podejmie próby napisania, nauczyciel na pierwszej lekcji po upływie tego terminu nakazuje uczniowi napisanie określonej formy .
8)	Jeżeli uczeń opuścił pracą klasową, test lub sprawdzian z powodu nieobecności nieusprawiedliwionej zobowiązany jest napisać tę formę na najbliższej lekcji.
9)	Kartkówki mogą dotyczyć trzech ostatnich tematów i nie wymagają wcześniejszej zapowiedzi ze strony nauczyciela. 
10)	Uczeń ma prawo raz w semestrze zgłosić brak przygotowania do lekcji, brak zeszytu lub zadania domowego (wszystko traktowane jest jako nieprzygotowanie) bez podawania przyczyny. Zasada ta nie dotyczy wcześniej zapowiedzianych sprawdzianów i prac klasowych oraz wypracowań domowych.
11)	Nieprzygotowanie uczeń jest zobowiązany zgłosić do nauczyciela przed rozpoczęciem  przez niego lekcji. Nauczyciel każdorazowo odnotowuje zgłoszenie wraz z datą jego wystąpienia - w przypadkach dłuższej nieobecności usprawiedliwionej uczeń zgłasza brak przygotowania do lekcji i wówczas nie odnotowuje się tego nieprzygotowania jako kolejnego.
12)	W przypadku, kiedy uczeń nie jest przygotowany do zajęć, a nie zgłosił tego faktu, otrzymuje ocenę niedostateczną z wpisem do dziennika.
13)	Realizacja każdego działu (materiału obejmującego epokę literacką) poprzedzona jest poinformowaniem uczniów o wymaganiach edukacyjnych z uwzględnieniem poziomów wymagań (niezależnie od informacji przekazanych na początku roku szkolnego) i z wykorzystaniem metod oceniania kształtującego (nacobezu).
14)	Nie ocenia się ucznia przez trzy kolejne dni po dłuższej, usprawiedliwionej nieobecności.
15)	W przypadku usprawiedliwionej dłuższej nieobecności (powyżej miesiąca) uczeń ma obowiązek uzyskać ocenę z omawianego materiału. Termin (w czasie nie dłuższym niż trzy tygodnie od powrotu do szkoły) i formę należy ustalić indywidualnie z nauczycielem. 
16)	Uczniowie oszukujący, podpowiadający, ściągający w czasie sprawdzianów i odpowiedzi otrzymują ocenę niedostateczną bez możliwości jej poprawy. 
17)	Jeśli uczniowie swoją postawą i zachowaniem uniemożliwiają prowadzenie lekcji, nauczyciel ma prawo przerwać lekcję i zlecić uczniom samodzielne opracowanie tematu lub rozwiązanie zadania,  a na lekcji bieżącej lub następnej sprawdzić wiadomości  i je ocenić.
18)	Wobec uczniów osiągających słabe wyniki w nauce wymaga się opanowania treści i umiejętności z zakresu podstawowego. Przy ocenie bierze się pod uwagę wkład pracy w wykonywane prace samodzielne, systematyczne odrabianie prac domowych, aktywność na zajęciach, zalecenia poradni, a w razie problemów obejmuje się pomocą na zajęciach pozalekcyjnych.
19)	Wobec uczniów zdolnych stosuje się wymagania z poziomu podstawowego i ponadpodstawowego oraz wykraczającego poza realizowany program nauczania, dokonuje się indywidualizacji nauczania (spotkania pozalekcyjne, kółko). Uczniowie zdolni mają możliwość wykonywania dodatkowych zadań nadobowiązkowych o podwyższonym stopniu trudności, które mają wpływ na wystawienie końcoworocznej oceny bardzo dobrej lub celującej. Wpływ na nią ma także uczestnictwo w konkursach przedmiotowych.
20)	Na ocenę końcową mają wpływ wszystkie oceny cząstkowe uzyskane w różnych obszarach aktywności i formach sprawdzania wiadomości i umiejętności. 
21)	Ocena końcowa nie jest średnią arytmetyczną ocen cząstkowych. Największa waga przywiązywana jest do ocen z prac pisemnych oraz odpowiedzi ustnych. Pozostałe oceny pełnią rolę ocen wspierających. 
22)	Podstawą do klasyfikacji śródrocznej i rocznej jest uzyskanie co najmniej trzech ocen cząstkowych z różnych rodzajów aktywności. 
23)	Oceny śródroczna i roczna nie są średnimi arytmetycznymi ocen cząstkowych. 
24)	Wystawiając ocenę roczną nauczyciel bierze pod uwagę wszystkie oceny z przedmiotu uzyskane przez ucznia w całym roku szkolnym oraz ocenę śródroczną.
25)	Oceny cząstkowe mają różną wagę. Najbardziej znaczące wskazują na poziom opanowania najważniejszych umiejętności przedmiotowych. 

III. Szczegółowe wymagania edukacyjne na poszczególne oceny.
1. Szczegółowe wymagania edukacyjne na poszczególne oceny stanowią załączniki do PZO i są zintegrowane z planem wynikowym będącym propozycją realizacji materiału zawartego w cyklu podręczników Odkrywamy na nowo :
- załącznik nr 1– klasa I i klasa II
- załącznik nr 2 - klasa III 

IV. Zasady poprawiania ocen cząstkowych, semestralnej i rocznej.

1.	Uczeń ma prawo poprawić każdą ocenę niedostateczną z pracy klasowej, sprawdzianu, testu lub kartkówki w ciągu dwóch tygodni od dnia oddania sprawdzonych prac, w czasie i terminie wcześniej ustalonym z nauczycielem. 
2.	Oceny niedostateczne otrzymane z innych form oceniania niż wymienione w pkt 1 podlegają poprawie po uprzednim uzgodnieniu zasad poprawy między nauczycielem a wszystkimi uczniami danej klasy. 
3.	Każdy uczeń ma prawo poprawić inną ocenę niż niedostateczna z pracy klasowej, sprawdzianu, testu lub kartkówki, jeśli poprawy podejmie się w ciągu dwóch tygodni od momentu otrzymania tej oceny, w czasie i terminie wcześniej ustalonym z nauczycielem. 
4.	Poprawa oceny niedostatecznej lub wyższej jest dobrowolna, z zastrzeżeniem, iż każdą ocenę uczeń może poprawiać jednorazowo.
5.	Uczeń, który nie podejmie się poprawy pracy w uzgodnionym z nauczycielem terminie, traci prawo do poprawy.
6.	Ocena otrzymana za poprawę jest wpisana do dziennika obok oceny poprawianej w nawiasie (nawet w wypadku, gdy jest taka sama lub niższa).
7.	Ocena z pierwszego terminu jest sumowana z oceną z poprawy, a ich średnia brana pod uwagę jako ocena ostateczna.
8.	Nie można poprawiać ocen na tydzień przed klasyfikacją śródroczną i roczną.
9.	Warunki i tryb poprawiania oceny semestralnej i rocznej regulują przepisy zawarte w Statucie GZS.

Beata Nawojska-Idziak